Praktijkvoorbeeld hulp expertisenetwerk

Hoe draagt het expertisenetwerk bij om de situatie van Amy te voorkomen?

Amy is niet haar echte naam maar haar verhaal komt uit de praktijk. Na een lange geschiedenis van opnames in de jeugdzorg en de crisisopvang woont ze thuis. Hier loopt het gezin vast en het lukt niet om tot een perspectief te komen. We nemen je graag mee in haar situatie om te laten zien waar het bij het expertisenetwerk Flevoland – Utrecht om gaat. En met welke mogelijkheden het expertisenetwerk bijdraagt aan het voorkomen van een situatie waar Amy en haar ouders in terecht waren gekomen.

De situatie

Een paar jaar mailt de moeder van Amy het ministerie van VWS: “We hebben hulp nodig, maar niemand hoort onze vraag”. Op dat moment woont Amy thuis na een lange historie van opnames in de jeugdzorg/crisisopvang GGZ en uitval op school. Met tussenpozen is ze thuis geweest. Haar situatie is slechter geworden de afgelopen jaren. Na behandelopnames volgt vaak een periode van crisis. Meer langdurende behandelingen zijn vroegtijdig afgebroken vanwege strijd in de wisselwerking tussen Amy en haar behandelaren. Op het moment dat moeder mailt is de behandeling gestopt omdat Amy niet open zou staan voor behandeling. De vraag om ambulante hulp van het gezin wordt afgewezen omdat hiervoor onvoldoende motivatie werd gezien.

Dit leidt tot strijd en een vastgelopen situatie. Hierin lukt het niet meer om het gesprek goed te voeren over het perspectief van Amy en wat nodig is voor de ondersteuning van haar en haar ouders. Het gezinssysteem wankelt hierdoor, ook omdat het niet goed gaat met vader en moeder vergelijkbare problemen heeft als Amy. De wens van het hele gezin is snel ambulante hulp thuis. Deze wens was er wel degelijk maar de hulp kwam nooit goed op gang door wisselende professionals. Hiernaast blijkt Amy zelf een diepe wens te hebben: leer mij zelfstandig wonen in een situatie waarbinnen ik weer onderwijs kan volgen en een beroep kan doen op professionals als het minder gaat. Dit wil ik het liefste in een omgeving waar ik weer een nieuwe start kan maken.

Wat de procesbegeleider vanuit het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd heeft gedaan

  • Contact gezocht met gemeente (casushouder)
  • Contact gezocht met Amy en ouders
  • Iedereen afzonderlijk geïnterviewd om plaatje helder te krijgen (gezamenlijk gesprek was vanwege strijd en visieverschil in eerste instantie niet mogelijk).
  • Na iedereen gehoord te hebben gesprek georganiseerd tussen ouders/ Amy/ gemeente met een heldere agenda en de ruimte voor iedereen om te kunnen zeggen wat gezegd moest worden.
  • Vervolgens route ingezet om hulpvraag te verhelderen.
  • Vanuit vraag in regio gezocht naar oplossingen omdat het gezin overvraagd werd.
  • Druk werd verhoogd door een melding bij de Raad voor de Kinderbescherming en dreigende gedwongen uithuisplaatsing. Haast was nodig om plaatsing in een gesloten instelling te voorkomen.
  • De Raad voor de Kinderbescherming meegenomen in de zoektocht en de alternatieven die ontstonden door na te denken over maatwerk.

Wat voor Amy de uitkomst was

Amy woont inmiddels in een zelfstandige ruimte bij een gezinshuis. Ze gaat weer naar school en heeft een klein (eigen) netwerk kunnen opbouwen met behulp van de gezinshuisouders. Het contact met haar ouders is functioneel maar goed. Haar wisselende stemmingen blijven, maar leveren geen risicovol gedrag meer op. Kinderbescherming heeft de situatie op de voet gevolgd en heeft meebewogen naar deze oplossing.

Hoe het expertisenetwerk kan bijdragen om situaties als van Amy te voorkomen

De 6 jeugdregio’s in de provincies Flevoland en Utrecht willen een situatie zoals Amy en haar ouders hebben meegemaakt voorkomen. Hiervoor wordt al veel gedaan. Met het expertisenetwerk Flevoland – Utrecht voegen we een aantal mogelijkheden toe:

1. Stimuleringsimpuls maatwerk

Er zijn 2 varianten van deze stimuleringsimpuls:

Casuïstiekgebonden

Wanneer Amy, haar ouders en betrokken professionals samen tot de conclusie komen dat beschermd ontwikkelen naar zelfstandigheid in de nabijheid van een gezinshuis de beste optie is, is er wellicht niet een gezinshuis dat deze mogelijkheid heeft. Wanneer er wel gezinshuisouders zijn die Amy de juiste steun kunnen geven en ruimte hebben, kan voor de investeringskosten een beroep worden gedaan op deze stimuleringsimpuls. Het gezinshuis stelt dan de aanvraag op en het expertteam van de regio dient deze in. De beoordelingscommissie toetst gezien de betrokkenheid van het expertteam niet meer inhoudelijk en geeft binnen 5 werkdagen uitsluitsel.

Niet-casuïstiekgebonden

Voor Amy is een gezinsgerichte oplossing tot stand gekomen waarmee zij stapsgewijs en beschermd kan ontwikkelen naar zelfstandigheid. Binnen het zorglandschap van Flevoland en Utrecht zijn deze nog niet voldoende voorhanden. Voor de ontwikkeling hiervan kunnen partijen die gecontracteerd zijn binnen Flevoland – Utrecht subsidie aanvragen. Partijen kunnen voorstellen indienen vóór 1 juni of vóór 1 oktober 2021.

2. Samen dragen netwerken

De uitdagingen waar Amy en haar ouders mee te maken hebben, vragen betrokkenheid van professionals met verschillende achtergronden, rollen en expertises die werken binnen verschillende organisaties. Bij Amy heeft dit geleid tot een patroon van inzet dat, terugkijkend, niemand wenselijk vindt. Om professionals binnen en buiten de jeugdhulp de ruimte te bieden om aan concrete, merkbare verbeteringen in de zorg en ondersteuning te werken, kunnen zij subsidie aanvragen voor een netwerksamenwerking bij meervoudige problemen. Het gaat hierbij om doelen gericht op betere hulp en zorg voor kinderen en gezinnen, kennisontwikkeling, leren in het bieden van netwerkzorg en het verbeteren van het systeem. Partijen kunnen voorstellen hiervoor indienen tot 1 juni 2021.

3. De Ervaringsacademie

Amy kwam in de strijd terecht met haar hulpverleners en moeder voelde zich niet begrepen door hen. Om bij te dragen aan de aansluiting tussen de behoeften van het gezin en professionals neemt de Ervaringsacademie professionals mee in het perspectief van de jongere en het gezin. Hiervoor stelt de Ervaringsacademie ervaringskennis beschikbaar, onder andere met trainingen voor professionals over aansluiten bij en samenwerken met jongeren en gezinnen. Ook brengt de Ervaringsacademie het perspectief van jongeren en ouders in bij de projecten van het expertisenetwerk. De Ervaringsacademie start in het tweede kwartaal van 2021 met de eerste trainingen.

4. Werken met de verklarende analyse

Amy en haar ouders voelden zich ondanks alle betrokkenheid van hulpverleners niet gehoord in hun vraag. En terugkijkend was er geen goed beeld van wat er werkelijk aan de hand was en wat de samenhang was tussen de verschillende vragen. Hierdoor verergerden de problemen. Met Amy en haar ouders was geen degelijke verklarende analyse gemaakt, waardoor het ook niet lukte om samen tot een perspectief en hierbij passende oplossingen te komen. Om te ondersteunen dat eerder en vaker een goede analyse gemaakt wordt, bieden we mogelijkheden voor professionals in het leren werken volgens de uitgangspunten van de verklarende analyse. Ook onderzoeken we onderzoeken welke randvoorwaarden nodig zijn zodat professionals op deze manier kunnen werken.

5. Versterken leren van complexe casuïstiek

De situatie van Amy komt gelukkig niet zo vaak voor. Dit betekent ook dat het helpt om kennis hierover uit te wisselen tussen de expertteams van Flevoland – Utrecht en samen te leren over de oplossingen die gevonden worden en wat deze betekenen voor de inkoop en het benodigde beleid. Hiervoor wordt een lerend netwerk georganiseerd en ondersteund. 

Hulp en contact Jeugd en gezin

E-mail

jeugd@utrecht.nl 

Telefoon

14 030