Aanpak voor iedereen met iedereen

Eenzaamheid is niet alleen een probleem van een persoon, het is een probleem van ons als samenleving. We delen de zorg en iedereen kan daarbij meehelpen; de bakker én de multinational; de supermarktmedewerker én de notaris. Alleen samen kunnen we de pijn minder erg maken. Iedereen is dus keihard nodig. Lees de verhalen over Utrechters en eenzaamheid en bekijk de routes die zij hebben gemaakt. Wordt enthousiast van de acties van verschillende partijen in de stad. En kijk wat u zelf kunt doen of met anderen, want samen maken we het verschil.

Haltes

De Utrechtse aanpak maakt gebruik van routes uit de eenzaamheid en ‘haltes’ (onderwerpen) die invloed hebben op de route die iemand vaart. Die routes kunnen dus per persoon verschillen: soms is een kleine tussenkomst voldoende om iemand op weg te helpen, soms is een lange adem nodig. Per halte zijn er acties en samenwerkingen: afspraken tussen partijen om die acties vorm te geven. Hieronder leest u welke resultaten we bij ieder onderwerp willen bereiken en wie hier samenwerken.

Haltes

Iemand vereenzaamt, maar wat zijn precies de signalen daarvan? Waar moet u op letten als buurman, supermarktmedewerker, kapper of notaris. En aan wie kunt u die signalen doorgeven om ondersteuning op gang te brengen? Met lokale ondernemers, vrijwilligers en zorgprofessionals ontwikkelen we trainingen en tools waarmee eenzaamheid beter is te signaleren.

Resultaten in 2022

Via workshops zijn honderd medewerkers van lokale ondernemingen geschoold in het signaleren. Al in 2019 onderzoekt de universiteit Utrecht hoeveel draagvlak er onder ondernemers is voor het vormen van een coalitie tegen eenzaamheid en hoe die gerealiseerd kan worden.

Actiecoalitie: workshop signaleren eenzaamheid

De workshop signaleren eenzaamheid krijgen ondernemers en medewerkers van bedrijven aangeboden.

Zowel professionals als vrijwilligers ontmoeten eenzame mensen: buurtteammedewerkers, sociaal makelaars, wijkverpleegkundigen, huishoudelijke hulp, klantmanagers (Werkgeversservicepunt gemeente Utrecht), vrijwilligers van de informele zorg en actieve bewoners van Samen in de stad. Niet alle professionals zijn hierin geschoold, bijvoorbeeld de klantmanagers van het gemeentelijk Werkgeversservicepunt die Utrechters spreken met een bijstandsuitkering en een verhoogd risico op vereenzamen. We gaan na of de klantmanagers niet alleen armoede en schulden bespreekbaar kunnen maken bij hun klanten, maar ook eenzaamheid. Utrecht is een echte vrijwilligersstad: liefst 40% van de Utrechters is actief. Vrijwilligers zijn van onschatbare waarde bij het tegengaan van eenzaamheid. Zo kunnen ze als maatje een rol spelen voor iemand die vereenzaamd is maar iemand die vereenzaamd is kan zelf ook weer verbinding ervaren door actief te worden als vrijwilliger. Het NIZU (Netwerk Informele Zorg Utrecht) heeft de krachten gebundeld voor het maken van een gezamenlijk plan van aanpak. Ook wordt er gewerkt aan hoogwaardige scholing in samenwerking met de Vrijwilligerscentrale Utrecht. De LSA (Landelijk Samenwerkingsplatform Actieve bewoners) verspreidt via het project ‘Betrokken Buurten’ kennis onder bewonersinitiatieven. Die kennis gaan wij ook gebruiken.

Resultaten in 2022

In totaal zijn er minstens 500 vrijwilligers geschoold in luistervaardigheden en leren zij vormen, oorzaken en gevolgen van eenzaamheid (her)kennen.

Actiecoalitie: met het NIZU sta je er niet alleen voor!

In december 2018 presenteerde het NIZU (Netwerk Informele Zorg Utrecht) een plan van aanpak voor het tegengaan van eenzaamheid. In dit plan staan 22 acties aan de hand van de thema’s communicatie, werving, deskundigheidsbevordering en samenwerking.

Op welke plekken in de buurt komt iedereen? Waar ontmoeten mensen elkaar? Welke organisaties of ondernemers kunnen op een simpele manier bijdragen aan de leefbaarheid van hun buurt? Zulke vragen kunnen verrassende verbindingen opleveren. Denk bijvoorbeeld aan een bezorgdienst die een jongere met een beperking naar de sportvereniging brengt. Aan een supermarkt die (feestelijke) activiteiten tussen de schappen organiseert of een tafel neerzet voor een gesprek met het buurtteam. Aan de NS & ProRail die gratis koffie uitdeelt op het station voor zomaar een gesprek.

Resultaten in 2022

Met 15 grote Nederlandse bedrijven in Utrecht zijn afspraken gemaakt over hun structurele inzet voor het verminderen van eenzaamheid. Centraal staat de bijdrage die zij leveren aan het versterken van de gemeenschap.

Actiecoalitie: koffie uitdelen met NS en ProRail

De gemeente gaat afspraken maken met NS en ProRail over het gratis uitdelen van koffie op een aantal Utrechtse stations om reizigers met elkaar in gesprek te brengen.

De methode ‘Welzijn op Recept’ breiden we uit naar de hele stad. Mensen met psychosociale klachten krijgen een verwijzing naar een sociaal makelaar of beweegmakelaar, ongeveer de helft van hen is eenzaam. De makelaars zoeken contact en achterhalen samen met de bewoner (opnieuw) wat hem of haar gelukkig maakt. ‘Welzijn op recept’ startte in 2017 in Overvecht vanuit het Utrechts Fonds Achterstandswijken (UFA). Op 1 januari 2018 kwam Noordwest erbij en in 2019 Hoograven en Kanaleneiland. Ook ‘Kunst op Recept’ zal onderdeel worden van de doorverwijs mogelijkheden van Utrechtse huisartsen. ‘Kunstkoppelaars’ wordt een specifieke interventie binnen de menukaart van mogelijkheden op het gebied van kunst en cultuur.

Resultaten in 2022

Jaarlijks krijgen 700 Utrechters ‘Welzijn’ op recept, waarvan ongeveer de helft te kampen heeft met eenzaamheidsklachten. Actiecoalitie: Kunstkoppelaars Mantelzorgers en mensen met dementie worden gekoppeld aan een culturele aanbieder: muziek en zang, theater, beeldende kunst of poëzie.

Actiecoalitie: Samenwerking gezonde wijkalliantie Leidsche Rijn

Een aantal partijen werkt samen om na te gaan hoe in Leidsche Rijn gewerkt kan worden aan het verbeteren van de gezondheid en het tegengaan van eenzaamheid.

Deelnemers moeten zich thuis voelen bij de activiteit van hun keuze. Dat vraagt om begrip, acceptatie en respect. Soms kunnen mensen niet direct deelnemen aan een activiteit, omdat ze sociale vaardigheden zijn verleerd of zich die nooit hebben eigen gemaakt. Voor deze groep zijn er cursussen als ‘Zin in vriendschap’, ‘Vrienden maken kan je leren’ of ‘Praatje maken’. Het buurtteam maakt die cursussen onderdeel van het groepsaanbod en evalueert de huidige cursussen ‘Sociale vaardigheden’. We gaan bij het ‘Netwerk tegen eenzaamheid’ na of er (meer) behoefte is aan dit soort cursussen. Met het Utrechtse netwerk tegen eenzaamheid houden we de vinger aan de pols wat betreft een passend aanbod is. Soms hebben mensen een maatje nodig die hen begeleidt naar passend aanbod. Daarvoor subsidiëren we bijvoorbeeld beweegmaatjes van Sport Utrecht of een ervaringsdeskundige vanuit de GGZ.

Resultaten in 2022

Een cursus sociale vaardigheden is structureel onderdeel van het groepsaanbod van het buurtteam.

Actiecoalitie: Burendag in Utrecht 

In samenwerking met bewoners krijgen op Burendag 4 of 5 Utrechtse buurten of straten in 2019 extra aandacht.

Voor mensen die zich eenzaam voelen zijn er in Utrecht veel activiteiten en veel mogelijkheden voor ondersteuning. Uit een stadsgesprek over eenzaamheid (eind 2017) bleek dat deze informatie bewoners onvoldoende bereikt. Meer en ook anders informeren is dus belangrijk. Dit doen bijvoorbeeld de wijkinformatiepunten waar bewoners medebewoners in hun buurt informeren over zorg en welzijn: dichtbij en eenvoudig, een soort VVV van en voor de wijk. Deze wijkinformatiepunten kunnen vanaf 2019 subsidie aanvragen via een nieuwe regeling. U Centraal zorgt als stedelijke organisatie voor de informatie over zorg en welzijn voor de hele stad. De wijkinformatiepunten en U Centraal stemmen de informatie op elkaar af.

Resultaten in 2022

Elke wijk heeft een eigen wijkinformatiepunt.

Actiecoalitie; Informatie delen tussen professionals Overvecht

In Overvecht gaan we 9 laagdrempelige ontmoetingsplekken meer met elkaar verbinden.

Wie minder mobiel is, gaat moeilijker naar ondersteuningsactiviteiten met als gevolg een grotere kans op vereenzamen. De gemeente en de provincie Utrecht werken samen aan vernieuwing van het doelgroepenvervoer, met aandacht voor het thema eenzaamheid. Daarnaast ondersteunen we bewonersinitiatieven als buurtmobiel en boodschappenplus, die laagdrempelig vervoer op buurtniveau organiseren. Daardoor kunnen bewoners vaker de deur uit en tegelijk in contact komen met buurtgenoten (met kennis van de wijk). Ook komt er een Zonnebloemauto naar Utrecht die mensen met een beperking extra vervoersmogelijkheden biedt.

Resultaten in 2022

Er is meer maatwerk mogelijk qua vervoer. Initiatieven zoals buurtmobiel zijn in alle wijken beschikbaar.

Hulp en contact Eenzaamheid

E-mail

eenzaamheid@utrecht.nl

Telefoon

14 030